Sarıkamış Taarruzu veya Savaşı, sadece Sarıkamış’ı kapsamıyor, tüm Doğu Anadolu’yu, Kafkasya’yı ve geniş cepheyi kapsıyor…
Ağırlık Sarıkamış’a verildiği için, facia o yollarda/dağlarda olduğu için, çoğunlukla kırım, donma o güzergâhta vuku bulduğu için hep o isim anılır ve hatırlanır olmuş…
Üçüncü ordunun çöktüğü bir gerçek; ama bu taarruzun ülkeye ve milletimize stratejik olarak, askeri güvenlik olarak çok büyük yararları da olmuş… Tıpkı Çanakkale savaşlarında olduğu gibi!
Tarifi mümkün olmayan çok acı sonuçlandığı için, yiğitlerin kaybı için, analar babalar Anadolu milleti ve şairler; yürek yakan şiirler, koşmalar, ağıtlar, maniler yazılmış yakılmış… ve dizilmiş!
Ayrıca çok sayıda düz yazılar/ metinler yazılmış! Bu acı destana ne yazılsa azdır ve acıları dindiremez, yanan kalplere ve ciğerlere su dökemez!
KOR GİBİ YANAN BAĞIRLARI SÖNDÜREMEDİ VE HALADA TORUNLARININKİ YANIP DURUYOR!
Ama karınca kararınca yazar ve şairlerimiz gayret etmiş anaların acısına ortak olmuş ve eseri tarihi belge yerine geçerek, günümüze ve geleceğe aktarılmış gündemde kalması sağlanmış…
Bu şiirlerden birkaç kıta alalım;
‘’ SARIKAMIŞ’TA [Ömer Ekinciden]
Bakışlar karakış göğe dikildi Mevsimler ağlaştı Sarıkamış’ta
Körpecik bedenler kara eklendi Nur arşa ulaştı Sarıkamış’ta
Sineler buz tutmuş yatar ayazda Kimi yolun bekler kimi niyazda
Ağıt anlatamaz duyguda sazda Hür vicdanlar kıştı Sarıkamış’ta’’
Şöyle bir gerçek var ki TAARRUZ ya mecburiyetten yapılır ya da kesin sonuç almak için;
Bu taarruzda hangısı vardı, biraz askeri tarihi bilgiye bağlı bir yorum; birçok yorumcuya göre ikisi de vardı … Taarruzun risklerle, tehlikelerle dolu olduğunu bilmeyen kurmay subay ve komutan yoktur!
İşte bu taarruzda durup dururken yapılmamıştır!
Ne acı bir gerçektir ki, tarih yenenin lehine, yenilenin aleyhine yazılır…Sağ kalanlar, ölenleri suçlar, her olumsuzluğu onlara yüklerler…
Burada da o nahoş gelenek işlenmiştir;
SARIKAMIŞ DEYİNCE, abartılmış 90 bin şehit akla gelir ve Enver Paşa haklı haksız yargılanır!
ŞEHİT SAYISIN 90 BİN DEĞİL!
Türk ve Rus subaylarının günlüklerinde 15-20 ve askeri kaynaklarda yine15-20 bin kayıp!
Tarihçi öğretim üyeleri Enver Korukçu, İlber Ortaylı … Erol Kürkçüoğlu 15-18 bin diyor ve yazıyorlar…
Toplam kayıplarda; savaşarak şehit olan, firar eden ve hastalıktan ölenlerde az değil!
Bunları görme dikkate alma, 90 bin donarak şehit de geç! Bu cümle tarihe de ters, gerçeğe de aykırı, askeriye ve savaşa da hoş bir sıfat olmuyor!
Allah milletimize böyle, ya da başka savaşlar vermesin!
Hoşça kalın… Uz. Dr. Ayhan YİĞİT