Kars’ın meşhur "Hoş gelişler ola" türküsünün doğuşunu ve geçirdiği evreleri anlatalımi. Kars oyunları, “Bu türkü aslında Enver Paşa için düzenlenmişti. Enver Paşa'nın gelmemesi nedeni ile daha sonra Atatürk için uyarlandı”
Türkünün zamanımıza gelmeden önce. Kars ve Azerbaycan yöresinde bilinen “Olam boyun gurbanı" türküsünün müziği ile birebir örtüştüğüne dikkat çekiyor
“1918 yılında Enver Paşa’nın Kars'a geleceğini haber alan yöre halkı hazırlık yaparken bir beste ile kendisini karşılamaya karar verdiler. 9 Kolordu’nun Rusça tercümanı Yusuf Arpaçay’ın babası Gümrülü Hacı Mehmet Ağa tarafından sözü yazıldı. Revanlı akordeoncu Mehmet oğlu Seyit Ağdam tarafından bestesi yapıldı. O zamanki türkünün sözü söyle idi:
Hoş gelişler ola ey meymenetli paşa
Askerin, milletin, devletinle bin yaşa
Serfiraz ettin bu kademleri
Mesud eyledin, Kars’a gelmeyi
Hoş gelişlerin bu görüşlerin
Tebrik eyleriz, tebrik eyleriz
Cephede mitralyöz ayna gibi parlıyor
Şarkistan Türkleri, sancak açtı bekliyor
Marş marş askere kurban
Marş ileri, dönmez geri
Türk’ün askeri, Türk’ün askeri
Sağdan sola, soldan sağa
Al da bayrağı, yunan üstüne
Enver Paşa Kars'a gelememişti. 6 Ekim 1924 tarihinde ulu önder Atatürk’ün Kars’a gelişi ile aynı türkü Atatürk’e uyarlandı. Kars’ta gazeteci Mehmet Türkel ile akordeoncu Tağı Oşenyüzen, türküde ufak değişiklikler yaparak şu şekilde uyarladı:
Askerin milletin
Rehmin basır sen Kemal
Dahisi, gazisi
Bilgisisen sen Kemal
Arş arş ileri ileri
Serfenaz eyle bu gademleri
Tebrik eyleriz Kars'a gelmeni
Min sene yaşa, möhterem paşa
Baş eğip tamam tebrik eyleriz
Hoş gelişler ola
Mustafa Kemal Paşa
Askerin, milletin
Bayrağınla çok yaşa
Arş arş ileri ileri
Arş ileri, marş ileri
Dönmez geri Türk’ün askeri
Sağdan sola, soldan sağa
Alda bayrağın düşman üstüne
6 Ekim 1924 tarihinde eşi Latife Hanım ile trenle Kars'a gelen ulu önder Mustafa Kemal Atatürk, Kars Garı’nda bu oyunlu türkü ile karşılanınca çok duygulandı. Gece de Atatürk ve kurmayları için orduevinde bir gece düzenlendi. “Hoş gelişler ola" türküsü gecede de yeniden oyunlu halde sunuldu. Ekibin başında Kars’ta tanınmış tiyatrocu Artist Settar lakaplı Settar Güldür'ün kızı Gülçehre Güldür (Askeran) oynuyordu. Türkülü oyunun sonunda koynundan çıkardığı Türk bayrağını Atatürk’e sundu. Ulu önder Atatürk de Gülçehre Askeran'ı ödüllendirmek istedi. Ekibe çeşitli hediyeler verilirken, Gülçehre’ye de şimdiki Merkez PTT binası karşısındaki evinin bulunduğu arsa Atatürk’ten armağan verildi. O geceden sonra bu türkülü oyunun sonunda hep Türk bayrağı çıkarılması gelenek halini aldı. Türkünün sözünde de bazı değişiklikler yapıldı ve son şeklini aldı:
Hoş gelişler ola
Mustafa Kemal Paşa
Askerin milletin
Bayrağınla çok yaşa
Arş arş arş ileri
Marş ileri dönmez geri
Türk’ün askeri
Sağdan sola soldan sağa
Alda bayrağın düşman üstüne
Cephede mitralyöz
Ayna gibi parlıyor
Doğunun Türkleri
Bayrak açmış bekliyor
Parlayan yıldızın
Alemi tenvir eder
Cumhuriyet bayrağı
Şemalar içre süzer”
Bizce ülkemizin her yeri bir an gibidir
Lütfen bu anı güzel yaşayalım
Çünkü başka Kars yok
Mirza sarıca
Ajanstürk haber köşe yazarı