Kış Ulaşımına Akıllı Çözüm
İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kazım Türk, kış aylarında ulaşımı olumsuz etkileyen kar ve buzlanmaya karşı "Isınabilen Beton" projesini geliştirdi. Prof. Dr. Türk, Türkiye’nin İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz gibi büyük bir bölümünde kış şartlarının ağır geçtiğini, bunun da karayolu ve hava yolu ulaşımını ciddi şekilde aksattığını belirtti.
Sensörler Karı Yere Düşmeden Eritiyor
Geliştirilen sistem, meteorolojik verileri anlık takip eden bir otomasyonla çalışarak buzlanmayı oluşmadan engelliyor. Prof. Dr. Türk, sistemin şehir şebekesi elektriğiyle çalıştığını, bir trafo ve PLC kontrol mekanizması olduğunu açıkladı. Hava sıcaklığı sıfırın altına düştüğünde devreye giren sistem yüzeyi ısıtıyor. Bu sayede kar yağmadan yüzey ısınmış oluyor; kar yağsa bile düştüğü anda eriyor.
Çevre ve Ekonomiye Katkı
Laboratuvar testlerinde başarılı sonuçlar alınan proje, geleneksel yöntemlerin yol açtığı çevresel ve ekonomik zararları önlemeyi hedefliyor. Prof. Dr. Türk, kar temizleme makinelerinin fosil yakıt kullanarak karbon salınımına neden olduğunu, kimyasal çözücülerin ise hem kaplamaya zarar verdiğini hem de tarım arazilerinin verimliliğini azaltabildiğini vurguladı. Özellikle havacılık sektöründeki yüksek rötar maliyetlerine dikkat çeken Türk, akıllı betonun önemli bir ekonomik getirisi olacağını ifade etti.
Üç Katmanlı Yüksek Dayanım
Sistemin teknik yapısı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Türk, 5 santimetrelik yüksek dayanımlı temel beton tabakası, onun üzerinde 7,5 santimetre kalınlığında ısınabilen beton ve en üstte elektrik güvenliğini sağlayan koruyucu bir tabakadan oluştuğunu açıkladı. Bu betonun sadece ısınabilen değil, aynı zamanda C50-C60 seviyelerinde yüksek dayanıma ve içerdiği lifler sayesinde eğilme-çarpma dayanımına sahip olduğunu belirtti.
Hedef: Pistler ve Kritik Noktalar
Patentini projenin başlangıcından önce aldıklarını belirten Prof. Dr. Türk, betonun elektriksel iletkenliğini ölçerken ısınma özelliğini fark ettiklerini ve patent başvurusunda bulunduklarını söyledi. Öncelikli hedeflerinin havaalanı pistleri olduğunu ifade eden Türk, sistemin trafik kazalarının yoğun olduğu kavşaklar, viyadükler ve tünel girişlerinde de kullanılabileceğini, yakında kampüs içinde aktif bir noktada test etmeyi planladıklarını kaydetti.
