Zorbalığın Kökleri Aile İçinde
KTO Karatay Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Yüzbaşıoğlu, akran zorbalığının yalnızca okulda ortaya çıkan bir sorun olmadığını vurguladı. Evde öğrenilen iletişim biçimlerinin, çocukların okul davranışlarını doğrudan etkilediğini belirtti.
Model Alınan Davranışlar
Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü akademisyeni ve Karatay Çocuk Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Yüzbaşıoğlu, çocukların söylenenlerden çok gözlemledikleri davranışları model aldığını ifade etti. Evde bağırarak sorun çözme, öfkeyi bastırma veya etiketleme gibi dilin, fark edilmeden akran ilişkilerine taşındığını söyledi.
Ebeveyn Tutumunun Etkisi
Yüzbaşıoğlu, sert, tutarsız veya aşırı kontrolcü ebeveynlik tutumlarıyla büyüyen çocukların akran ilişkilerinde daha fazla saldırganlık sergileyebildiğini aktardı. "Evde sınırların korku, tehdit ya da utandırma yoluyla çizilmesi, çocuğa sınırdan çok güç ilişkisini öğretir" dedi.
Zorbalığın Çeşitli Yüzleri
Yüzbaşıoğlu, zorbalığın yalnızca fiziksel şiddetle sınırlı olmadığını belirtti. Dışlama, alay etme, lakap takma ve bilinçli yok sayma gibi davranışların da zorbalık kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Farkında Olunmayan Besleyiciler
Ebeveynlerin savunmaya geçebildiğini söyleyen Yüzbaşıoğlu, bazı ebeveyn tutumlarının farkında olmadan zorbalığı besleyebileceğine dikkat çekti. Sürekli kıyaslama, başarıyı insan değerinin önüne koyma ve çocuğu başkalarının yanında küçümsemenin, sağlıksız güç arayışlarını tetikleyebileceğini dile getirdi.
Duyguların Öğrenildiği Yer
Duygu düzenleme becerilerinin gelişiminde aile ortamının belirleyici olduğunu ifade eden Yüzbaşıoğlu, "Ağlamanın ayıp, öfkenin yasak görüldüğü evlerde çocuk duygularını tanımayı öğrenemez. Bastırılan duygular okulda saldırgan davranışlara dönüşebilir" dedi.
Yetişkinlerin Rolü
Akran zorbalığıyla mücadelede en etkili yöntemin yetişkinlerin davranışları olduğunu vurgulayan Yüzbaşıoğlu, öfkesini yönetebilen, hata yaptığında özür dileyen ebeveynlerin çocuklara kalıcı mesajlar verdiğini söyledi. "Bu sorun çoğu zaman evde kurulan cümlelerde, ses tonlarında filizlenir. Okul çoğu zaman sadece bu öğrenmenin sahnesidir; senaryo ise evde yazılır" ifadelerini kullandı.
