Uzmanlar, uzun süreli stresin yalnızca ruh sağlığını değil kaslardan sindirim sistemine kadar tüm bedeni olumsuz etkilediğini belirtiyor. Psikolog Dr. Ezgi Dokuzlu Tezel, stresin kronikleşmesiyle birlikte ağrı, yorgunluk ve psikosomatik rahatsızlıkların ortaya çıkabildiğine dikkat çekti.
Stres, beynin bir durumu tehdit olarak algılamasıyla ortaya çıkan ve hem zihni hem de bedeni etkileyen doğal bir uyarılma hâli olarak tanımlanıyor. Tehlike anında vücut, hayatta kalabilmek için kasları kasar ve kaç ya da savaş refleksini devreye sokar. Ancak modern yaşamda bu mekanizmanın çoğu zaman gereksiz yere çalıştığını belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi'nden Psikolog Dr. Ezgi Dokuzlu Tezel, uzun süreli stresin bedensel sorunlara yol açabileceğini vurguladı.
Dr. Tezel, "Günlük hayatta stres kaynaklarına karşı fiziksel bir tepki verme şansımız yok. Kısa süreli stres durumlarında parasempatik sinir sistemi devreye girer ve kaslar gevşer. Ancak stres uzadığında bu denge bozulur. Kaslar gevşeme sinyali alamaz ve mikro kasılmalar kalıcı hâle gelir. Bunun sonucunda laktik asit ve metabolik atıklar birikir; ağrı, sertlik ve yorgunluk hissi ortaya çıkar" dedi.
Psikosomatik Ağrılar Yaşam Kalitesini Düşürüyor
Beden ve zihnin sürekli etkileşim hâlinde olduğuna dikkat çeken Dokuzlu Tezel, psikolojik sorunların zamanla fiziksel belirtilerle kendini gösterebileceğini ifade etti. Kaynağında bedensel bir hastalık bulunmayan bu ağrıların psikosomatik ağrı olarak adlandırıldığını belirten Tezel, şu bilgileri paylaştı:
"Bu tür ağrılar gerçektir ancak nedeni çoğu zaman ilk bakışta anlaşılamaz. Genellikle kronik seyreder ve yapılan tetkiklerde tıbbi bir bulguya rastlanmaz. Bu durumda kişi, psikolog ya da psikiyatri hekimine yönlendirilebilir."
Dolaşım ve Sindirim Sistemi Strese Daha Hassas
Stresin en sık kalp, sindirim ve kas-iskelet sistemi üzerinde etkili olduğunu vurgulayan Tezel, "Çarpıntı, kalp ağrısı, mide problemleri, baş ve kas ağrıları stresle sık ilişkilidir. Kardiyolojik incelemelerde herhangi bir sorun bulunamamasına rağmen görülen çarpıntı ve göğüs ağrıları çoğu zaman psikolojik nedenlidir" dedi.
Sindirim sisteminin stres anında geri planda kaldığını belirten Tezel, "Bu durum şişkinlik, mide doluluğu ve kabızlığa yol açabilir. Ayrıca stres hormonları mide asidini artırarak yanma ve mide ağrısına neden olur. Stresliyken beynin ağrıya verdiği yanıt değişir ve kişi ağrıyı daha yoğun hisseder. Bunun yanında stres, bazı kişilerde aşırı yeme, bazılarında ise iştah kaybı şeklinde ortaya çıkabilir" ifadelerini kullandı.