İYİ Parti Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk Türkoğlu, akaryakıt istasyonlarının karşı karşıya kaldığı ciddi finansal zorlukları ve işletme maliyetlerindeki artışı konu alan kapsamlı bir çalışmayı meclise sundu. Türkoğlu, yükselen faiz oranları, yüksek komisyonlar ve sürekli artan operasyonel giderlerin bayileri büyük bir finansman darboğazına sürüklediğini ifade ederek konuyu Hazine ve Maliye Bakanlığı'na taşıdı.
TBMM Gündemine Taşınan 18 Maddelik Önerge
Türkiye genelinde faaliyet gösteren akaryakıt bayilerinin yaşadığı kronik sorunları çözümlemek amacıyla hazırlanan 18 maddelik yazılı soru önergesi, Türkoğlu tarafından TBMM gündemine taşındı. Milletvekili, özellikle kredi kartı kullanımından kaynaklanan yüksek komisyon oranlarının bayiler üzerindeki ağır yükü detaylı bir şekilde raporladı. Yapılan hesaplamalarda, litre fiyatı 102 TL olan bir akaryakıt türünde, yüzde 3 oranındaki POS komisyonunun litre başına yaklaşık 3,06 TL gibi bir maliyete tekabül ettiği belirtildi.
Artan Maliyetlerin İşletme Üzerindeki Etkileri
Türkoğlu, günlük 10 bin litre akaryakıt satışı gerçekleştiren bir istasyon üzerinden örnekleme yaparak, sadece POS komisyonu nedeniyle günlük yaklaşık 30 bin 600 TL'lik bir maliyetin doğduğunu vurguladı. Bu rakamın sadece banka komisyonunu kapsadığını; personel giderleri, elektrik, kira, bakım, sigorta, vergi ve SGK gibi temel işletme maliyetlerinin bu rakama dahil edilmediği hatırlatıldı. Milletvekili, akaryakıt bayilerinin ürünleri satın alıp stok riskini üstlendikleri, personel çalıştırdıkları ve tüm vergilerini ödedikleri bir noktada, tahsilat aşamasında bankalara yüksek komisyonlar ödemelerinin ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığını savundu.
\n\nBayilerin Rolü ve Finansal Çıkmazlar
\n\nTürkoğlu, akaryakıt bayilerinin tam olarak birer işletme sahibi mi yoksa sadece finansal kuruluşların tahsilatını gerçekleştiren birer aracı mı olduğu sorusunu kamuoyu önünde dile getirdi. Ayrıca, akaryakıt fiyatlarındaki hızlı ve sürekli değişimlerin bayilerin işletme sermayesi ihtiyacını ciddi şekilde artırdığına dikkat çekildi. Fiyat artış dönemlerinde aynı miktardaki ürünü tekrar tedarik edebilmek için daha fazla sermayeye ihtiyaç duyulurken, fiyat düşüşlerinde ise oluşan stok değer kayıplarının doğrudan bayilerin üzerine kaldığı ifade edildi. Bu kapsamda, sektörün gerçek karlılığı ile ihtiyaç duyulan sermaye miktarı arasındaki makasın ne kadar açıldığının açıklanması talep edildi.
\n\nBakanlıktan Talep Edilen Veriler ve Çözüm Önerileri
\n\nMilletvekili Türkoğlu, sunduğu 18 maddelik soru listesi dahilinde Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan şu spesifik başlıklar hakkında bilgi talep etti: Türkiye genelindeki toplam akaryakıt istasyonu sayısı, son 5 yıla ait kartlı satış hacimleri, bayilerin bankalara ödediği POS ve kartlı ödeme maliyetleri, 2024, 2025 ve 2026 yılları için öngörülen ortalama POS komisyon oranları, finansman maliyetleri nedeniyle kapanan veya devredilen istasyon sayıları, bayilerin gerçek işletme sermayesi ihtiyaçları ve fiyat değişimlerinin stok değerleri üzerindeki etkileri.
\n\nSektörel Destek ve Düzenleme Talepleri
\n\nÖnergenin devamında Türkoğlu, POS komisyonlarının sınırlandırılması, vergi matrahında bazı maliyetlerinerken dikkate alınması, özel işletme sermayesi kredileri, faiz destekleri ve KGF benzeri finansal mekanizmaların oluşturulup oluşturulmayacağı hususlarını sorguladı. Ayrıca, BDDK, Merkez Bankası, Bankalararası Kart Merkezi ve Rekabet Kurumu ile koordineli bir şekilde ortak bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı da meclis gündemine taşınan başlıklar arasında yer aldı.